
10 Ağustos 1927 tarihinde Kilis'te doğdu. İlkokulu Siirt, Ezine ve İntepe'de okudu. 1938 yılında ilkokul oğrencisiyken tiyatroya başladı. Sarıyer, Canakkale ve Manisa'da ortaokulu tamamladı. Guzel Sanatlar Akademisi'nin Heykel Bolumu'ne girdi. Fakat mezun olamadı. İsmail Dumbullu tarafından keşfedildi. 1949 yılında Nejat Uygur Tiyatrosu'nu kurdu. Amator ve profesyonel olarak 60 yıldan uzun sure tiyatro yaptı. 50'den fazla odulu var. 2 kez ABD, 4 kez Avrupa turnesine cıktı. 35 yıla yakın bir sure Anadolu turnesi yaptı. 1998 yılında Kultur Bakanlığı tarafından 'Devlet Sanatcısı' unvanı verildi. 1950 yılında Necla Uygur ile evlendi. Beş cocukları oldu. Cocuklarından Suheyl ve Behzat Uygur, babaları gibi tiyatrocu. 10 Eylul 2007 tarihinde kısmi felc gecirdi.
18 Kasım 2013 tarihinde İstanbul'da vefat etti.
AYRINTI
1943 yılında Sarıyer Halkevi'nde boks sporuna başladı. Atletizm, su topu ve atlı sporla ilgilendi.
Odulleri
2007 - Altın Kelebek TV Yıldızları Yarışması "Tiyatroya Destek Yılı Ozel Odulu"
2006 - Kemal Sunal Kultur Sanat Odulu "En İyi Tiyatrocu"
1999 - 22. Avni Dilligil Tiyatro Odulleri "Belkıs Dilligil Onur Odulu"
Bazı Tiyatro Oyunları
Zamsalak
Aman Ozal Duymasın
Hastane mi? Kestane mi?
Minti Minti
Hanedan
Miğferine Cicek Eken Asker
Cibali Karakolu
Benim Annem Evden Neden Kactı
Şeytandan 29 Gun Evvel Doğan Cocuk (Minti Minti 2)
Alo Orası Tımarhane mi?
Kaynanator
Sizinki Can da Bizimki Patlıcan mı?
Son Umudum Milli Piyango
Şeyini Şey Ettiğimin Şeyi
Filmleri
2007 - Beyaz Melek
2004 - Vizontele Tuuba
1974 - Cafer'in Nargilesi
1971 - Cafer Bey İyi, Fakir Ve Kibar
1970 - Cafer Bey
HAKKINDA YAZILANLAR
Nejat Uygur 78 yaşına bastı
10 Ağustos 2005
Kadıkoy Belediyesi’nin duzenlediği 3. Kadıkoy Tiyatro Festivali’nde sevilen oyunu Cibali Karakolu’nu sahneye koyan Uygur’a Kadıkoy Belediyesi surpriz yaparak doğum gunu pastası hazırladı.78.yaşını seyircileriyle birlikte kutlayan Uygur’a Kadıkoy Belediye Başkan Vekili Gursel Tekin, cicek, sahne arkadaşları ise “kavuk” hediye etti. 62 Yıldır sahnede olduğunu ve yaşıyla ovunduğunu kaydeden Uygur, “Yaşımı ispat edercesine calışıyorum. Olumden değil ama Azrail’den korkuyorum” dedi. Uygur şunları soyledi:
“Ben kahkaha ile doyuyor, alkışla yaşıyorum. Yuce Allahım onları benden esirgediği anda şoka girerim. Halk cok muhim. Sevdi mi tam seviyor, kolay kolay bırakmıyor. Onların sevgisi bana yetiyor. Buyuğu, kucuğu herkes beni Nejat Abi, Nejat baba diye cağırıyor. Bazı arkadaşlarım cok seviliyorum diye beni kıskanıyor. Turnelerle yaşımı hesaplıyorum. Şimdi Nasrettin Hoca Avrupa Birliği’nde adlı bir oyun yazıyorum. Bu oyunu da sahneye koyacağım. Bundan sonra ne olur ne olmaz bilemiyorum. İzmir de bir mezartaşı yaptırmıştım, calındı. Uzerinde Hastayım, hastayım dedim kimse inanmadı yazıyordu. O calındı.”
Arkadaşlarının kendisine kavuk hediye etmesi ile ilgili duşuncelerini de soyleyen Uygur, şunları soyledi: “Biraz da bizi atışa getirdiler. Aslında Ferhan Şensoy’u cok severim. Kavuğun sahibi Ferhan da olabilir başkası da. Ama bir keresinde İsmail Dumbullu benim Ayar Hamza adlı oyunumu izlemeye gelmişti. Oyun sonunda Nejat, eğer seni Munir’den once seyretseydim kavuğu sana verirdim dedi. Bu olayı Dumbullu’nun kızları, torunları da bilir.”
Uygur, oyunlarını izleyen ve kendisini seven bazı unlu kişilere isimler taktığını da soyleyerek “Başbakan’a sabırtaşı, Maliye Bakanı’na kerpeten diyorum. Kadıkoy Belediye Başkanı Selami Ozturk de secimi hep aldığı, onu kimse yıkamadığı icin Beton Başkan adını taktım” dedi.
HAKKINDA YAZILANLAR
İbiş'in vedası
HUSEYİN SORGUN
Zaman 20 Kasım 2013
Onceki gun hayata veda eden usta tiyatro ve sinema sanatcısı Nejat Uygur’un (86) cenazesi, Teşvikiye Camii’nde bugun oğle namazını muteakip kılınacak cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilecek.
Sahnenin ustaları birer birer ayrılıyor aramızdan. Haldun Taner'in Sersem Kocanın Kurnaz Karısı oyununda Tomas Fasulyeciyan'a soylettiği gibi; “Zaten aktor dediğin nedir ki? Oynarken varızdır. Yok olunca da sesimiz bu boş kubbede bir hoş seda olarak kalır. Bir zaman sonra da unutulur gider…” Aslında uzunca bir sure, rahatsızlığı nedeniyle kendisini unutturmayı deneyen Nejat Uygur, bir gulumsemeyi yuzumuze emanet bırakarak ayrıldı aramızdan.
Yaklaşık bir hafta once, oğlu Suha Uygur ile bir aradaydık. Soz Nejat Uygur'dan acıldı. Sağlığını sorduğumda, “Durumu iyi değil, hastaneye kaldırdık.” demişti. Sonra bir anısını anlattı Suha: “Babamın dizinin dibine oturdum, bana bir şey soyle, sizin icin onu yapayım, dedim. Bana, cocuk tiyatrosu yap, dedi. Şimdi bir vasiyet olarak, onun dediğini yapıyorum.” Ardından vefat haberini aldık Nejat Baba”nın…
Nejat Uygur, bir halk komiğiydi, İbiş'ti… Nejat Baba'ydı… Kel Hasan, Kavuklu Hamdi, Naşit Ozcan, İsmail Dumbullu gibi kendinden onceki kuşağın belki de son temsilcisiydi. “Oluyu bile guldurur” denilen İsmail Dumbullu'den el almış, onun keşfiyle sahneye cıkmıştı. Tiyatroya başlamasını kendisi şoyle ifade ediyor: “Giderek insanların yuzunu guldurmek bende tutku oldu. Sonra da tiyatro başladı zaten…” Tiyatroyu hayatın icinde demleyen, yazılı tekstlerle soğutmadan, sıcağı sıcağına sahneden servis eden bir bilge ve nuktedan oyuncu tipini temsil ediyordu.
Mizahın toplumu bir tutkal gibi bir arada tuttuğu zamanların hoşgorusunden geliyordu. Geleneksel tiyatromuzun “gulduren” ve “guldururken duşunduren” ozelliğini her oyununda sahnede bir kez daha ispat etti. Fransız, Amerikan ya da İngiliz guldurulerinin golgesine sığınmadan, oz be oz “mizah”ı devşirdi Nejat Uygur. Oyle ki, on bin kişilik kalabalıkları da en yakınındaki insanları da aynı ustalıkla guldurmesini bildi.
Bir donem “Bizde Batılı anlamda tiyatro yok” diye cıktığımız yolculuğun golgesinde filiz veren bu ustalar, “kurumsal” ve “odenekli” tiyatrolarımızın “Fransız” ve “Alman” ekolune sığındığı zamanlarda, “yerli malı” arayışını omrune yayarak, sahnede bir omur gecirdi. Nejat Uygur'un izini surenler, İsmail Dumbullu'yu, Kavuklu Hamdi'yi, Kel Hasan'ı, geleneksel Turk temaşasını, orta oyununu, meddahı, Karagoz'u keşfedebilir. Lukus Hayat'ta, “Zihni Goktay”ın varlığının karşılığını arayanlar, yine bu silsileden giderek, bir netice elde edebilir.
Normal bir ulkede adına universitelerde kursuler kurulması gereken ustalar, Erol Gunaydın, Zihni Goktay, Munir Ozkul, Nejat Uygur gibi ustalar, konservatuarlarda “mufredat”a bile dÂhil olamadan bir başka “yalnızlığın” icinde kalıyorlar. Unutamam... Bir Alman kultur araştırmacısı, bir orta oyunu resminin peşi sıra yolunu bana duşurduğunde, geleneksel Turk tiyatrosunu, meydan sahnesini konuşurken, “Bu daha modern!” deyivermişti. Modernlik algımızı kıran Yuri Lubimov'un “Benim tiyatromu merak ediyorsunuz. Sizin Karagoz'unuz Hacivat'ınız…” cıkışını unutamam… Ne acı ki, ustalardan geriye sadece bir “hoş seda” kalıyor. Gulse Birsel'in keşfettiği “tip”leri gormekten uzakta “kimlik arayışı”na giden tiyatromuz, “karakter”ini oluştururken ne yazık ki bu ustaları coğu zaman ıskalıyor. Sinemamızın temel eserleri arasında yerini alan filmlerin, Munir Ozkul'lu, Şener Şen'li, Kemal Sunal'lı, Adile Naşit'li, İlyas Salman'lı filmlerin bu zemin uzerinde, yıllar yılı sağlam bir şekilde bugune kalabildiğini de gozden uzak tutmamamız gerekir.
Nejat Uygur da artık aramızda yok!.. Gulduren, guldurmek icin ant icen adam, “pilot” olmak sevdasıyla başlayıp sahnede soluklandığı hayatına bir virgul koydu ve aramızdan ayrıldı. Tarık Buğra'nın “İbiş'in Ruyası”nda yazdığı gibi, uzun ve meşakkatli bir tiyatro yolculuğunda perde kapandı. Nejat Baba'nın bir belgeselinin yapılmış olması, tek tesellimiz olabilir. Bir de belki daha cok kendisinde Nejat Baba'yı gorduğum, Suheyl Uygur'un bundan sonraki adımları…
Gul'e gule Nejat Baba!
Sen bizi guldurdun, Allah da seni guldursun!..
HABER
Nejat Uygur icin mevlit okutuldu
20 Kasım 2013
Bezmi Alem Valide Sultan Camisi'nde yatsı namazının ardından okutulan mevlide, Uygur'un eşi Necla Uygur, oğulları Ahmet, Suheyl, Suha, Kemal ve Behzat Uygur, Adana Buyukşehir Belediye Başkan Vekili Zihni Aldırmaz ile sanatcının yakınları ve sevenleri katıldı.
Din gorevlisi tarafından Mevlid-i Şerif ve Kur'an-ı Kerim okunmasının ardından Uygur icin dua edildi.
Cami cıkışında, mevlide katılanlara ikramda bulunuldu.
__________________
