Nazım Hikmet Ran
1902 yılında Selanik'de doğmuştur. İlkoğrenimini İstanbul'da Goztepe Taşmektep, Galatasaray Lisesi ilk bolumu (1914), Nişantaşı Numune Mektebi'nde tamamlamış, orta oğrenimi ise, Heybeliada Bahriye Mektebi'nda yapmıştır (1918). Nazım Hikmet Bahriye'yi bitirdikten sonra Hamidiye Kruvazoru'ne stajyer guverte subayı olarak verilmiş, bir gece nobetinde uşutup zatulcem olmuş (1919), sağlığını kazanamayınca askerlikten curuğe cıkarılmıştır (1920).
Askerlikten ayrıldıktan sonra, İstanbul'un işgaline cok uzulen NÂzım Hikmet Millî Mucadele'ye katılmak uzere Anadolu'ya gecmiş, Bolu Lisesi'nde kısa bir sure oğretmenlik yapmıştır (1921). Rus devrimiyle ilgilenen şair, bir sure sonra Batum'dan Moskova'ya gitmiş ve Doğu Universitesi'nde ekonomi ve toplumbilim okumuştur (1922-1924). Yurda donuşunden sonra Aydınlık dergisine katılmış, burada cıkan şiirlerinden oturu hakkında "gıyaben" mahkumiyet kararı verildiğini oğrenince yeniden Rusya'ya kacmış, af cıkması uzerine Turkiye'ye donmuş ve bir sure Hopa cezaevinde tutuklu kalmıştır (1928).
NÂzım Hikmet daha sonra İstanbul'a yerleşmiş, ceşitli gazete ve dergilerle film studyolarında calışmış, ilk şiir kitaplarını cıkarmış ve oyunlarını yazmıştır (1928-1932). Bir ara yine tutuklanmış, Cumhuriyet'in 10. yılı dolayısıyla cıkarılan af yasası ile serbest bırakılmıştır. Akşam, Son Posta, Tan gazetelerinde Orhan Selim takma adıyla fıkra yazarlığı ve başyazarlık yapmıştır (1933).
Kara Harp Okulu oğrencileri arasında propaganda yaptığı iddiasıyla yargılanmış, Harp Okulu Askeri Mahkemesi'nce 15 yıl, ardından Donanma icinde faaliyette bulunduğu iddiasıyla da Donanma Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nce 20 yıl olmak uzere toplam 35 yıl hapis cezasına carptırılmış, cezası Turk Ceza Kanunu'nun 68 ve 77 maddeleri uyarınca 28 yıl dort aya indirilmiştir (1938). Demokrat Parti'nin iktidara gelmesinden sonra cıkarılan af yasası (1950) kapsamına alınması icin acılan buyuk bir kampanyanın ardından, hukukcular yasal yollara başvurmuş, bu arada NÂzım Hikmet de hapishanede aclık grevine başlamıştır. Sonunda NÂzım Hikmet'in geri kalan cezası affedilmiş ve şair 13 yıl hapislikten sonra hurriyete kavuşmuştur.
Serbest bırakıldıktan sonra iş bulamayan, kitap cıkaramayan şair icin bu kez askerlik kararı alınmış, 50 yaşında ve hasta olan NÂzım Hikmet cok zor durumda kalmıştır. Oldurulmekten korkan şair, kız kardeşinin kocası Refik Erduran'ın yardımıyla bir motorla Karadeniz'de seyreden Romanya bandıralı bir gemiye binerek Turkiye'den ayrılmıştır.Bundan sonraki hayatı baskı altında ve zorunlu sovyet propogandası yapmakla gecmiştir. NÂzım Hikmet, 3 Haziran 1963 tarihinde Moskova'da olmuştur.
YAZI HAYATI NÂzım Hikmet, hece vezniyle yazdığı ilk şiirlerini Yeni Mecmua, İnci, Umit ve Celal Sahir (Erozan)'ın cıkardığı Birinci Kitap, İkinci Kitap vb. dergilerinde yayımlamıştır. "Bir Dakika" adlı şiiriyle Alemdar gazetesinin actığı yarışmada birincilik kazanmıştır (1920). Daha sonra Aydınlık, Resimli Ay, Hareket, Resimli Herşey, Her Ay gibi dergilerde yazan NÂzım Hikmet cezaevine girdikten sonra yıllarca yayın yapamamıştır. Ancak, 1940'lı yıllarda, Yeni Edebiyat, Ses, Gun, Yuruyuş, Yığın, Baştan, Barış gibi toplumcu dergilerde İbrahim Sabri, Mazhar Lutfi takma adlarıyla ya da imzasız olarak bazı şiirleri cıkmıştır. KuvÂyı Milliye Destanı İzmir'de Havadis gazetesinde tefrika edilmiştir (1949). Destanı Yon dergisi yayınlayarak (1965) NÂzım Hikmet'i yeniden okurlara ulaştırmıştır.
ESERLERİ ŞİİR: 835 Satır, Jokond ile Si-Ya-U, Varan 3, 1+1=1 (Nail V. ile), Sesini Kaybeden Şehir, Benerci Kendini Nicin Oldurdu , Gece Gelen Telgraf, Taranta Babu'ya Mektuplar, Simavna Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin Destanı, Kurtuluş Savaşı Destanı, Saat 21-22 Şiirleri, Memleketimden İnsan Manzaraları, Rubailer, Dort Hapishaneden, Yeni Şiirler, Son Şiirleri. OYUN: Kafatası, Bir Olu Evi Yahut Merhumun Hanesi, Unutulan Adam, İnek , Ferhat ile Şirin, Enayi, Sabahat, Yusuf ile Menofis, İvan İvanovic Var mıydı, Yok muydu ? ROMAN: Kan Konuşmaz, Yeşil Elmalar, Yaşamak Guzel Şey Be Kardeşim.
YAZILAR: İt Urur Kervan Yurur (Orhan Selim takma adıyla), Alman Faşizmi ve Irkcılığı, Milli Gurur, Sovyet Demokrasisi.
MEKTUPLAR: Kemal Tahir'e Hapishaneden Mektuplar, Cezaevinden Memet Fuat'a Mektuplar, Bursa Cezaevinden VÂ-Nû'lara Mektuplar, NÂzım'ın Bilinmeyen Mektupları (Adalet Cimcoz'la Mektuplar, Haz. Ş. Kurdakul), Piraye'ye Mektuplar.
__________________