
gazeteci, yazar
22 Temmuz 1933 tarihinde Duzce'de doğdu. Babası Halit Uras Beylerbeyi Sarayı'nda son şehzadelerden Abid Efendi'nin yaveriyken Mıllı Mucadele'ye katılan ve İstiklal Madalyası ile odullendirilen bir subaydı. Emekli oldukdan sonra bankacılık yapmıştı.
İlkokulu Anadolu'nun değişik şehirlerinde okudu. Ankara Koleji'ni ve SBF'ni bitirdi.
Devlet Planlama Teşkilatı'nda 1962-l974 yıllarında uzman olarak calıştı. Kuruluşundan sonra TUSİAD'ın ilk genel sekreteri olarak yayın ve araştırma faalıyetini başlattı. 1980-2001 yılları arasında Aksigorta Yonetim Kurulu Başkanı olarak Sabancı Grubu'nda calıştı.
SBF'de başladığı doktorasını İU İktisat Fakultesi'nde tamamladı. Docentlik sınavını Boğazici Universitesi'nde verdi. Marmara Universıtesi'nde profesor oldu.
Koşe yazarlığına l968 yılında Turkiye İktisat Gazetesi'nde başladı. Ekonomi Gazetesi Rapor'da gunluk, Guneş gazetesinde de ekonomi yazdı. l982 yılından bu yana Dunya gazetesinin koşe yazarıdır. Sabah da Alı Rıza Karduz adı ıle başlattığı gunluk koşe yazılarını Gungor Uras olarak Milliyet de surduruyor. Dunya da ise Tevfik Gungor imzasını kullanıyor. Daha once TRT-2'de Olayların İcinden adı ile yaptığı ekonomi soyleşilerını şimdi CNN Turk'de Akıl Defteri'nde devam ettiriyor. Evli ve bır cocuk babasıdır.
KRONOLİJİK BİYOGRAFİ
Doğum Tarihi: 22 Temmuz 1933
Evli: (Nuran URAS) BA-S.B.F. MBA-Vanderbilt University
(DPT ve T.S.K.B eski calışanlardan)
Bir cocuklu: (Elif URAS) Columbia University, JD
Annesi: (Zehra-İstanbul) ev kadını (vefat)
Babası: (Halit-İstanbul) emekli bankacı (vefat)
İlkokul: Ankara Koleji, 1945
Orta Okul: Ankara 1.Orta Okul,1948
Lise: Ankara Koleji (Fen bolumu), 1948
Yuksek Tahsili:
Siyasal Bilgiler Fakultesi (mali şube), 1955 İktisat Fakultesi (Doktora) 1977 Boğazici Universitesi (Docentlik) 1988
Marmara Universitesi (Profesorluk) 1994
Yabancı Dil: İngilizce
Calışma Hayatı:
1956-1962 Halk Bankası Genel Mudurluğu
1962-1974 Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı
İktisadi Planlama Dairesi Uzmanı
1974-1980 Tusiad Genel Sekreter
1980-2001 Aksigorta İdare Meclisi Reisi
1992-1993 İ.U. İktisat Fakultesi Oğretim Gorevlisi
1993-2001 Marmara Universitesi İletişim Fakultesi
Oğretim Uyesi
Basın 1968-1972 Turkiye İktisat Gazetesi
Koşe Yazarı
1983 Rapor Gazetesi (Guncel Koşesi)
1986 Tercuman Gazetesi (İsmail Halid)
1982-1988 Guneş Gazetesi (Haftanın Fotoromanı)
(Ali Rıza Karduz) Koşe Yazarı
1988-1998 Sabah Gazetesi (Ali Rıza Karduz) Koşe Yazarı
1991-1995 Sabah Star Dergisi (Ali Rıza Karduz)
1995-1996 Sabah Pazar Keyfi Dergisi (Ali Rıza Karduz)
1996-1998 Yeni Yuzyıl (Gungor Uras) Koşe Yazarı
1983- Dunya (Tevfik Gungor) Koşe Yazarı devam ediyor
1998- Milliyet (Gungor Uras) Koşe Yazarı devam ediyor
Mesleki Eğitim
1952 Ankara Ticaret Lisesi Muhasebe ve Ticari
Matematik Kursu, 6 ay (sertifika)
1957-1958 Siyasal Bilgiler Fakultesi Doktora
Kur ve Seminerleri, 2 yıl (yeterlilik)
1961 İstanbul Universitesi İktisat Fakultesi
İşletme İktisadı Enstitusu İşletmecilik Kursu, 1 ay
1963 Wisconsin (USA) University of Wisconsin
Extension Dept. 4 ay (sertifika)
1969-1970 Washington (USA) IBRD Economic Development
Institute, Dunya Bankası Ekonomik Kalkınma Enstitusu,
General Development Course, 6 ay (sertifika)
ESERLERİ:
Basılı Yayınlar
1- Halk Kredisi ve Turkiye’de Tatbiki, Ege Matbaası, Ankara 1955, 40 s.
2- Kucuk Sanayiciler icin Kooperatif, Ajans Turk Matbaası, Ankara 1965, 80 s.
3- Gelişmekte olan Ulkelerde Tarım Kooperatifleri, ( Margeret Digby’den tercume), Doğuş Matbaası, Ankara 1966, 24 s.
4- Tarım Kooperatifleri ile Devlet Arasındaki İlişki, Doğuş Matbaası, Ankara 1966, 40 s.
5- İkinci Beş Yıllık Plan Ozel Sektor İcin Neler Getiriyor? Odalar Birliği Basımevi,
Ankara 1967, 48 s.
6- What will the Second Five car Development Plan Bring to the Private Sector,
Odalar Birliği Basımevi, Ankara 1967, 52 s.
7- Sanayiciler İcin Teşvik Tedbirleri, Kağıt ve Basım İşleri A.Ş., İstanbul 1968, 110 s.
8- Develuasyon Oncesi ve Sonrası Ekonomik Gelişme Politikası, Odalar Birliği
Basımevi, Ankara 1971, 32 s.
9- Recent Economis Policies in Turkey, Odalar Birliği Basımevi, Ankara 1971, 42 s.
10- Tarım Satış Kooperatifleri Sistemi Yoluyla Tarım Urunleri Fiyat Destekleme
Politikasının Finansmanı Sorunu, Şark Matbaası, Ankara 1971, 68 s.
11- Turkiye’de Sermaye Piyasası, Şark Matbaası, Ankara 1973, 20 s.
12- Turkiye’de Yabancı Sermaye Yatırımları, Formul Matbaası, İstanbul 1979, 375 s.
13- Borsa, Sabah Yayını 1990, 96 s.
14- Turkey, From Ten Thausand Years of Civilization to the Present
(Y.Karakoyunlu ile ortak yayın) Creative Yayıncılık 1991, 320 s.
15- Ekonomide Ozallı Yıllar (1980-1990) Afa Yayını 1993, 178 s.
Kapaklı Devlet Planlama Teşkilatı Yayınları
1- The Cooperative Movement in Turkey, Mart 1965, 20 s.
2- Yatırım İndirimi, Şubat 1966, 105 s.
3- Tarım Sektoru ve Kooperatifcilik, Mart 1966, 81 s.
4- Turkiye’de Sigorta Sorunu, Mayıs 1966, 177 s.
5- Gumruk – 474 Sayılı Kanuna İlişkin Gumruk Taksitleme ve İndirimi Uygulaması, Haziran 1966, 95 s.
6- Ozel Sektorun Gelişmesini Etkileyen Faktorler, Haziran 1966, 207 s.
7- Ozel Sektorun Gelişmesinin Hızlandırılması İcin Teklifler, Temmuz 1966, 57 s.
8- Small Industry in Turkey, Mayıs 1967, 30 s.
9- Ozel Sektoru Teşvik tedbirlerinin Uygulama Sonucları, Mayıs 1967, 59 s.
10- Agricultural Credit and Marketing Cooperatives, Kasım 1967, 60 s.
11- Kucuk Sanayi ve El Sanatları, Mart 1969, 106 s.
12- Tarım Kredisi Sorunu, Nisan 1969, 120 s.
13- Mukerrer Sigorta (reasurans) İnhisarı Sorunu, Haziran 1969, 144 s.
14- Banka Kredi Sisteminde Gelişmenin Hızlandırılması Konusunda Not,
Ağustos 1969, 69 s.
15- Tahvil Sorunu, Temmuz 1970, 58 s.
16- Recent Economic Policies in Turkey, Kasım 1970, 60 s.
17- Bankaların Reklam ve Propaganda Harcamaları ve Basın ve Radyo
Reklamları Konusunda Not, Mart 1971, 27 s.
18- Medium term Lending in Turkey, Nisan 1971, 31 s.
19- 1963 – 1971 Para – Kredi Gelişmeleri ve Ozel Kesiminin Finansmanı
Konusunda Bir Deneme, Ekim 1972, 24 s.
20- Tarım Sektorunde Kredi Sorunu, Nisan 1975, 31 s.
21- Para Kredi ve Mali Aracı Kuruluşlar, Haziran 1973, 23 s.
Diğer Calışmalar
1- Kapaklanmış fazla sayıda araştırma DPT Dokumantasyon Servisinde mevcuttur
2- 1974 – 1980 arası TUSİAD yayınları olarak isimsiz araştırmaları yayınlanmıştır.
3- Seminerler icin hazırlanmış cok sayıda “tebliğ”i bulunmaktadır.
SOYLEŞİ
“Saf ve Bakir Anadolu Cocuğu”...
Milliyet 8 Nisan 2012
MİRAC ZEYNEP OZKARTAL
Hayatını bir nehir soyleşi kitabında anlatan dort isimli yazar Gungor Uras: “İcimde bilmediğiniz beşinci biri var”
Gungor Uras “Carşıdan aldım bir tane, eve geldim bin tane” yazarlardan. Haftada 12 yazı yazıyor. Bu yazılarda dort karakterle karşımıza cıkıyor: Gungor Uras, Ali Rıza Karduz, Tevfik Gungor ve Ayşe Hanım Teyze... Aslında dort imza daha cıkar ondan. Haftada 24 yazı yaz deseniz, 25’inciyi de ekler ardına...
En cok istediği tamamen mizah yazmak. “Beni ciddiye almazlar” diyor, tutuyor elini... Oysa teşvik primlerini bile dalga gecerek anlatmak istiyor.
79 yıllık omrunu Haşim Akman’a anlattığı nehir soyleşi kitabında da her şeye mizahla baktığı her satırdan belli oluyor. Kitabın adı “Saf ve Bakir Anadolu Cocuğu”...
* Kitapta da goruluyor ki siz aslında dort kişiniz. Gungor Uras, Ali Rıza Karduz, Tevfik Gungor ve Ayşe Hanım Teyze... Bu kalabalık nereden cıktı?
Herhalde hayal gucumden. İnsan yalnız olduğunda kendini başka başka kalıplara sokuyor. Şoyle olsaydım nasıl olurdum? Boyle olsaydım nasıl olurdum? Hep aynı kişi olarak hayal kurarsanız, aynı şeyleri duşunursunuz. Oysa ben farklılık severim. Beni mutlu ediyor. Ayşe Hanım Teyze yazısı yazarken kendimi onun yerine koyuyorum, hislerini duymaya calışıyorum. Acaba cokkişilikli miyim? Kotu bir durum mu bu?
* Kim Ayşe Hanım Teyze?
Aslında başlangıcını anlatayım sana. Necati Doğru Guneş’in ekonomi muduruydu, “Bize de bir şey yaz” dedi. Oraya Zehra Hanım Teyze diye, annemin adıyla bir karakter yazmaya başladım. Onun da evveliyatı var. TRT 2’de Olayların İcinden diye bir program yapıyordum, gelen konuklara “Annem Zehra Hanım Teyze seyrediyor, onun anlayacağı şekilde anlatın” diyordum. Fazla teknik konulara girerlerse, “Zehra Hanım Teyzem anlamıyor” diye tekrarlatırdım.
* Zehra hanım Ayşe Hanım’a nasıl donuştu?
Annem vefat etti. Bir ara Nuran teyze diye eşimin adıyla yazmaya kalktım, sonra kızar diye vazgectim. Sonunda Ayşe Hanım Teyze oldu ve bir Anadolu kadınına donuştu. Ayşe Hanım Teyze kim biliyor musun? 60 yaşlarında saf bir Turk kadını. Bir yerde uc beş kuruş parası vardır, gecim zorluğu icindedir. Torununu, damadını duşunur. Faizi nereden alacağım, altını ne yapacağım diye dertlenir ve devamlı kazık yer. Yolda cevirip soruyorlar, “Ayşe Hanım Teyze perişan” diyorum.
“Ben yemek yemem, pala bıyıklıları anlatırım”
* Ali Rıza Karduz sanırım Gungor Uras’tan bile meşhur...
Karduz bugun lokanta yazarı ama cıkışı Turgut Ozal yuzunden oldu. Yazdığım bir yazıya Ozal cok bozulup şikayette bulunmuş. Ben de Gungor Uras değil de Ali Rıza Karduz diye yazayım dedim; ama durumu ilk fark eden yine Turgut bey oldu. Bunun uzerine Ali Rıza Karduz’u başka bir firma yaptım, lokantaları geziyor.
* Politikadan uzaklaşsın diye mi?
Sabah gazetesinde yazı yazmaya başlamıştım. O zamanlar daha İstanbul’da lokantaları herkes bilmiyor, yeni yeni 29 acılmış, ŞamdanSa acılmış. Benim de bir huyum var, hicbir şeyi icimde tutamam. Gittiğim, gorduğum her şeyi başkalarına anlatmak zorundayım. Dinc Bilgin ve Zafer Mutlu dediler ki, “Şu anlattıklarını yazsana”. Boylece lokantacı oldum.
* Oldunuz ama ben biliyorum ki siz pek yemek yemezsiniz...
Yok, yiyemem. Oğleyin yemek yersem oğleden sonra uyurum. Akşam yersem de uyuyamam. Yemem ama anlatırım. Ben gurme değilim zaten, lokanta yazarıyım. Pala bıyıkları yazarım; yani aşcıbaşı kim, garsonlar kim...
* Dort imzanın arasında en az tanınanı da Tevfik Gungor...
Oysa ki benim vitrinim Tevfik Gungor’dur, iş cevreleri beni onunla tanır.
O daha ciddi yazılar yazıyor. Dunya gazetesinde iş adamlarına donuk yazılar yazıyor. Haftada beş gun Tevfik Gungor olarak yazıyorum, tam 30 yıldır ve hic tatil vermeden! Milliyet’e de haftada yedi yazı yazıyorum, orada da hic tatil vermedim.
“İsmail Halit adıyla dini konularda da yazıyordum”
* Yazmadan duramıyor musunuz?
Duramam tabii. Anlatmadan da, yazmadan da duramam. Asıl bilmediğiniz beşinci biri daha var.
* O kim?
İsmail Halit. Bir zamanlar Tercuman’da bu imzayla dini ve ahlaki konularda yazmıştım. Bana gore o yazılarım cok daha onemlidir. Bana gore Muslumanların tek kitabı Kuran’dır. Kuran dışına obur hadislerin filan hatalı olduklarına inanıyorum. Bircok konuda Kuran’a dayalı olarak bilgi verme arayışına girmiştim. Son zamanlarda din ve politika birbirine girince o yazıları kestim.
“Safiyetimi ve bekaretimi İstanbul’da kaybettim”
* Kitabınızın başlığı “Saf ve Bakir Anadolu Cocuğu”. Cok uzun suredir iş dunyasının ve basının icindesiniz. Kurtlar sofrasında saf kalmak mumkun mu?
Ben bu saf ve bakir Anadolu cocuğu sozunu eskiden beri kullanırım. 1974’te Ankara’dan İstanbul’a geldikten sonra Sanayi Odası genel sekreteri Ertuğrul Soysal ve başkanı Nurullah Gezgin bana dediler ki, “Bu lafı bir daha kullanma. Burada ne bekaretin kaldı ne de safiyetin”. Doğrudur. Benim saflığım ve bekaretim İstanbul’da yitirilmiş durumda. Ama ben hala Anadolu’nun buyuk bir kesiminin bu sıfatları taşıdığına inanırım. Halkımızı kandırmak cok kolay. Eğer kurtsanız...
* Sizi kandırmak kolay mıdır?
Tabii, ben de saf ve bakir bir Anadolu cocuğuyum. Hem kanmak neyle olur? Neye acsanız onunla... Paraya mı acsınız, guce mi, sevgiye mi?
* Siz neye kanarsınız?
Belli bir yaşa geldim. Bundan sonra mevki ya da politik bir beklentim olmadığına gore, sevgiyle kanarım. Cok hassasımdır. Bak, gozlerim doldu şimdi...
* Bu kitap icin geriye donup bakınca bir şans hikayesi mi goruyorsunuz, başarı hikayesi mi?
Şans hikayesi. Bir yerlere gelmişsem hep o şanstan.
* Kitapta da fark ediliyor ki kendinizi hep geri planda tutmayı tercih ediyorsunuz.
Ben normal bir Turk vatandaşıyım.
* Ne demek o?
Okulda benden daha başarılı arkadaşlarım vardı. Planlama Teşkilatı’nda benden daha iyi eğitim gormuş, daha başarılı kimseler vardı. Onlarla mukayese ettiğimde ben normal bir insanım. Cizgi dışı değilim. Bana verilen vazifeyi yaparım, insan ilişkilerinde iyiyimdir, bir de farklı olmaya calışırım. Başarım nerede diye duşunursem, bugune kadar hep başkalarından farklı aş pişirdim.
* Nasıl oldu o?
Ovunmek gibi gorunecek diye cekiniyorum. Ama ben fikir geliştiririm. Proje geliştiririm. Turkiye gerceklerini bildiğim icin, olmayacak şeylere cozum bulurum.
* 80’inize bir kala, imza attığınız bunca işin ardından
nasıl olup da kendinizi ‘buyuk Turk buyuğu’ ilan etmemeyi başarıyorsunuz?
Ben bir şey olmadım ki. Planlama’da neysem oyum hÂlÂ. Bunu tevazu olarak falan soyluyor da değilim.
__________________
